25 اوت 2025- محققان در مطالعه ی جدیدی که در مجلهPLoS Medicine  منتشر شده است، ارتباط بین مصرف آنتی ‌بیوتیک ها در دوران بارداری یا شش ماه اول زندگی نوزاد را با افزایش خطر ابتلا به بیماری‌ های خودایمنی در کودکان بررسی کردند. بسیاری از مادران باردار و نوزادان در سال اول زندگی به دلیل عفونت‌ های ادراری یا تنفسی نیاز به مصرف آنتی ‌بیوتیک دارند، اما نگرانی ‌هایی وجود دارد که این داروها ممکن است سیستم ایمنی کودک را تحت تأثیر قرار داده و احتمال ابتلا به بیماری‌ هایی مانند دیابت نوع ۱، آرتریت ایدیوپاتیک جوانان، بیماری ‌های التهابی روده و تیروئیدیت خودایمنی را افزایش دهند. این تحقیق با هدف پاسخ به این دغدغه‌ ها و ارائه شواهد مبتنی بر داده‌ های ملی انجام شده است.

روش تحقیق و طراحی مطالعه

محققان از پایگاه داده ملی بیمه سلامت کره جنوبی استفاده کرده و دو گروه بزرگ مادر-فرزند را از سال ۲۰۰۹تا ۲۰۲۰بررسی نمودند. تنها خانواده‌ هایی وارد مطالعه شدند که در آن‌ ها عفونت ثبت شده بود تا اثرات خود بیماری از اثرات دارو تفکیک شود. مصرف آنتی ‌بیوتیک در دوران بارداری از ۳۰روز قبل از آخرین قاعدگی تا زمان زایمان و در نوزادان از تولد تا شش ماهگی بررسی شد. بیماری‌ های خودایمنی مورد بررسی شامل دیابت نوع ۱، بیماری کرون، کولیت اولسراتیو، لوپوس، آرتریت جوانان و تیروئیدیت هاشیموتو بودند. برای کنترل عوامل مخدوش ‌کننده، از روش ‌های آماری پیشرفته مانند وزن ‌دهی با احتمال معکوس درمان و مقایسه خواهر و برادرهای دارای تفاوت در میزان مواجهه استفاده شد.

یافته‌های کلیدی و نتایج اصلی

نتایج این مطالعه نشان داد که مصرف آنتی ‌بیوتیک در دوران بارداری یا نوزادی به‌ طور کلی با افزایش خطر بیماری‌ های خودایمنی در کودکان ارتباطی ندارد. در گروه بارداری، بیش از ۱.۵میلیون کودک در معرض آنتی ‌بیوتیک قرار گرفتند و در گروه نوزادی، حدود ۱.۹میلیون کودک دارو دریافت کردند. پس از اعمال کنترل ‌های آماری، هیچ ارتباط معناداری میان مصرف آنتی‌ بیوتیک و بروز بیماری ‌های خودایمنی مشاهده نشد. حتی در تحلیل‌ های مقایسه‌ ای بین خواهر و برادرها نیز نتایج مشابهی به دست آمد که نشان ‌دهنده کنترل مناسب عوامل ژنتیکی و محیطی بود.

یافته ‌های فرعی و سیگنال ‌های قابل توجه

با وجود نتایج کلی اطمینان ‌بخش، برخی سیگنال ‌های ضعیف در زیرگروه‌ ها مشاهده شد. مصرف آنتی ‌بیوتیک‌ های وسیع ‌الطیف مانند سفالوسپورین‌ها در سه‌ ماهه ی اول یا دوم بارداری با افزایش اندک خطر بیماری کرون همراه بود، به ‌ویژه زمانی که بیش از یک نسخه تجویز شده بود. همچنین در نوزادان پسر که در دو ماه اول زندگی آنتی ‌بیوتیک دریافت کرده بودند، احتمال ابتلا به تیروئیدیت خودایمنی کمی بیشتر بود. محققان تاکید کردند که این یافته‌ ها نیازمند بررسی‌ های بیشتر هستند و نباید به ‌عنوان نتیجه قطعی تلقی شوند.

نتیجه ‌گیری و توصیه‌ هایی برای خانواده‌ ها و پزشکان

در مجموع، این مطالعه ی گسترده نشان می ‌دهد که مصرف آنتی ‌بیوتیک برای درمان عفونت ‌های واقعی در دوران بارداری یا نوزادی با افزایش خطر بیماری ‌های خودایمنی در کودکان همراه نیست و خانواده ‌ها می‌ توانند با اطمینان بیشتری به درمان ‌های ضروری تن دهند. با این حال، پزشکان باید همچنان با دقت به نوع آنتی‌ بیوتیک، زمان مصرف و شرایط خاص بیماران توجه داشته باشند. تجویز منطقی، پرهیز از مصرف غیرضروری و پایش مستمر گروه‌ های حساس از جمله توصیه ‌های مهم این مطالعه است. همچنین پژوهشگران تأکید کردند که عوامل مخدوش ‌کننده‌ ی اندازه‌گیری‌ نشده همچنان می‌ توانند بر نتایج تأثیر بگذارند و باید در مطالعات آینده مدنظر قرار گیرند.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20250825/Antibiotics-in-pregnancy-and-infancy-do-not-raise-autoimmune-disease-risk-in-children.aspx